Audyt SMETA jest jednym z najczęściej wymaganych audytów społecznych w międzynarodowych łańcuchach dostaw. Wymóg jego przeprowadzenia pojawia się m.in. przy współpracy z sieciami handlowymi, markami własnymi, importerami oraz partnerami zagranicznymi oceniającymi swoich dostawców w obszarze odpowiedzialności społecznej.
Dla wielu organizacji pierwszy kontakt z wymaganiem „SMETA audit required” pojawia się na etapie:
- rozpoczęcia współpracy z nowym klientem,
- procesu kwalifikacji dostawców,
- oceny ryzyka w łańcuchu dostaw,
- lub odpowiedzi na wymagania działów compliance i ESG.
Czym jest audyt SMETA?
SMETA (Sedex Members Ethical Trade Audit) to uznana na świecie metodologia audytu społecznego opracowana przez organizację Sedex. Audyt koncentruje się tutaj na ocenie warunków pracy, bezpieczeństwa pracowników, praktyk etycznych oraz — w przypadku audytów 4-pillar — również aspektów środowiskowych i biznes ethics. W praktyce SMETA pomaga organizacjom wykazać, że ich działalność jest prowadzona zgodnie z wymaganiami dotyczącymi odpowiedzialności społecznej i oczekiwaniami partnerów biznesowych. Audyt SMETA nie jest certyfikacją w rozumieniu wydania certyfikatu zgodności. Jest niezależną oceną przeprowadzaną według uznanej metodologii Sedex przez stowarzyszoną firmę audytorską (AAC – Affiliate Audit Company).
Kiedy klienci wymagają audytu SMETA?
Wymaganie przeprowadzenia audytu SMETA najczęściej pojawia się w branżach o rozbudowanych łańcuchach dostaw, takich jak:
- tekstylia i odzież,
- produkcja żywności,
- opakowania,
- elektronika,
- kosmetyki,
- produkcja przemysłowa,
- logistyka i magazynowanie.
Coraz częściej audyt SMETA jest wymagany także przez:
- marketplace’y,
- właścicieli marek własnych,
- importerów,
- oraz firmy raportujące działania ESG.
Dla wielu organizacji raport z audytu SMETA stanowi element procesu zatwierdzania dostawcy.
SMETA 2-Pillar a SMETA 4-Pillar – jaka jest różnica?
Najczęściej realizowane są dwa typy audytów:
SMETA 2-Pillar
Zakres obejmuje:
- standardy pracy,
- zdrowie i bezpieczeństwo,
- prawa pracowników,
- zgodność z wymaganiami ETI Base Code.
To podstawowa wersja audytu najczęściej wymagana przez klientów.
SMETA 4-Pillar
Zakres rozszerzony o:
- środowisko,
- etykę biznesową.
Audyt 4-pillar jest często wymagany przez organizacje posiadające rozwinięte programy ESG lub bardziej rozbudowane wymagania dotyczące odpowiedzialności dostawców.
Jak wygląda audyt SMETA?
Proces obejmuje zazwyczaj:
- Rejestrację organizacji w platformie Sedex.
- Uzupełnienie danych i kwestionariuszy samooceny.
- Ustalenie zakresu audytu.
- Audyt na miejscu przeprowadzany przez auditorów AAC.
- Opracowanie raportu oraz planu działań korygujących — jeśli są wymagane.
W trakcie audytu oceniane są m. in.:
- dokumentacja pracownicza,
- czas pracy,
- wynagrodzenia,
- warunki BHP,
- procedury,
- praktyki zarządzania,
- wywiady z pracownikami,
- oraz obserwacje na terenie zakładu.
Jak przygotować się do audytu SMETA?
Jednym z najczęstszych problemów organizacji jest brak spójności pomiędzy procedurami a praktyką operacyjną. Przed audytem warto zweryfikować m. in.:
- legalność zatrudnienia,
- ewidencję czasu pracy,
- nadgodziny,
- szkolenia BHP,
- ocenę ryzyka,
- procedury grievance,
- polityki etyczne,
- komunikację z pracownikami,
- działania środowiskowe (dla 4-pillar).
Istotne jest również przygotowanie osób odpowiedzialnych za HR, produkcję i BHP do rozmów z audytorem.
Audyt SMETA w Control Union Poland
Control Union Certifications jest stowarzyszoną firmą audytorską (AAC) w Sedex i realizuje audyty SMETA dla organizacji działających w różnych sektorach. Audyty prowadzone są przez audytorów posiadających kwalifikacje zgodne z wymaganiami Sedex i metodologią SMETA. Zakres audytu ustalany jest indywidualnie — w zależności od wymagań klienta, typu działalności oraz oczekiwań partnerów biznesowych.
Jeśli Państwa organizacja otrzymała wymaganie przeprowadzenia audytu SMETA lub planuje dołączyć do platformy Sedex — zapraszamy do kontaktu z zespołem Control Union Poland.
Więcej: Certyfikat SMETA
