Od 27 września 2026 r. przedsiębiorstwa oferujące produkty na rynku Unii Europejskiej będą musiały uważniej podchodzić do komunikowania informacji dotyczących środowiska i zrównoważonego rozwoju. W pełni zacznie obowiązywać Dyrektywa (UE) 2024/825, znana jako Empowering Consumers for the Green Transition (EmpCo), której celem jest zwiększenie ochrony konsumentów przed greenwashingiem i zapewnienie większej przejrzystości deklaracji środowiskowych.
Nowe przepisy będą miały wpływ na producentów, importerów, właścicieli marek oraz wszystkie przedsiębiorstwa wykorzystujące w komunikacji hasła odnoszące się do wpływu produktów na środowisko.
EmpCo – nowa jakość komunikacji środowiskowej
Dyrektywa EmpCo jest elementem Europejskiego Zielonego Ładu (European Green Deal). Została opracowana w odpowiedzi na rosnącą liczbę nieprecyzyjnych oraz niepotwierdzonych deklaracji środowiskowych.
Głównym celem dyrektywy jest umożliwienie konsumentom podejmowania świadomych decyzji zakupowych poprzez zapewnienie, że informacje dotyczące produktów są:
- jasne,
- rzetelne,
- wiarygodne,
- możliwe do zweryfikowania.
Jednocześnie nowe przepisy mają ograniczyć stosowanie praktyk określanych mianem greenwashingu, a także zapewnić uczciwe warunki konkurencji dla przedsiębiorstw funkcjonujących na rynku UE.
Co zmieni dyrektywa EmpCo?
Jedną z najistotniejszych zmian jest przesunięcie punktu ciężkości z formalnej zgodności na sposób, w jaki komunikat odbiera przeciętny konsument. Oznacza to, że ocenie będzie podlegało nie tylko to, czy przedsiębiorstwo dysponuje danymi dotyczącymi produktu, ale również to, czy przekazywana informacja jest jednoznaczna, zrozumiała i nie prowadzi do błędnych wniosków.
Znaczenie będzie miało zarówno co firma komunikuje, jak i w jaki sposób to robi.
Przykładowo, ogólne określenia takie jak:
- „ekologiczny”,
- „zielony”,
- „przyjazny środowisku”,
- „zrównoważony”,
bez odpowiedniego uzasadnienia i możliwości ich zweryfikowania mogą zostać uznane za deklaracje wprowadzające w błąd.
Deklaracja środowiskowa – więcej niż napis na opakowaniu
Zakres dyrektywy jest szeroki. Deklaracją środowiskową może być każda dobrowolna informacja sugerująca pozytywny wpływ produktu, marki lub przedsiębiorstwa na środowisko. Obejmuje to między innymi:
- hasła marketingowe,
- symbole i oznaczenia,
- etykiety,
- nazwy produktów lub marek,
- informacje zamieszczane na opakowaniach,
- treści publikowane na stronach internetowych,
- raporty dotyczące zrównoważonego rozwoju.
Co istotne, miejsce publikacji nie ma znaczenia – te same wymagania dotyczą zarówno komunikacji marketingowej, jak i materiałów informacyjnych czy raportów przedsiębiorstwa.
Udowodnienie deklaracji stanie się kluczowe
Jednym z najważniejszych elementów nowych przepisów jest obowiązek posiadania wiarygodnych podstaw dla deklaracji środowiskowych.
EmpCo zakłada, że komunikaty dotyczące wpływu produktu na środowisko powinny być:
- konkretne,
- obiektywne,
- mierzalne,
- możliwe do zweryfikowania,
- poparte odpowiednimi dowodami.
W praktyce oznacza to konieczność dysponowania rzetelną dokumentacją potwierdzającą prawdziwość przekazywanych informacji. Mogą ją stanowić m.in.:
- uznane systemy certyfikacji,
- analizy cyklu życia produktu (LCA – Life Cycle Assessment),
- zweryfikowane dane środowiskowe,
- niezależna ocena prowadzona przez stronę trzecią.
Szczególne znaczenie mają również deklaracje odnoszące się do przyszłości, takie jak cele neutralności klimatycznej. W takich przypadkach wymagane jest nie tylko wskazanie zamierzeń, ale także możliwość wykazania planu ich realizacji oraz monitorowania postępów.
Rosnąca rola systemów certyfikacji
Dyrektywa zwraca szczególną uwagę na wiarygodność oznaczeń środowiskowych. Etykiety i deklaracje powinny opierać się na uznanych systemach certyfikacji lub rozwiązaniach ustanowionych przez właściwe organy publiczne. Jednocześnie ograniczone zostanie stosowanie własnych, nieweryfikowanych oznaczeń sugerujących szczególne właściwości środowiskowe produktu.
W praktyce oznacza to rosnące znaczenie systemów certyfikacji opartych na jasno określonych wymaganiach oraz niezależnej ocenie zgodności. Certyfikacja prowadzona przez akredytowaną jednostkę certyfikującą stanowi obiektywne potwierdzenie, że wyrób, proces lub organizacja spełniają wymagania określone w danym standardzie. To z kolei zwiększa przejrzystość informacji przekazywanych uczestnikom rynku oraz wzmacnia zaufanie do deklarowanych właściwości produktu.
Jako Międzynarodowa Jednostka Certyfikująca – Control Union prowadzi ocenę zgodności w ramach wielu uznanych programów certyfikacji z obszaru zrównoważonego rozwoju.
