Przez lata zrównoważone paliwa lotnicze (SAF – Sustainable Aviation Fuels) funkcjonowały głównie jako element strategii klimatycznych, zapowiedzi i długoterminowych planów dekarbonizacji sektora lotniczego. Sytuacja ulega zmianie. SAF przestaje być wyłącznie koncepcją przyszłości. Zaczyna funkcjonować jako realny produkt operacyjny, dostępny w łańcuchu dostaw paliw lotniczych – również w Polsce.
Wynika to z połączenia regulacji europejskich, globalnych mechanizmów redukcji emisji i faktycznego pojawienia się SAF w obrocie rynkowym. To jakościowa zmiana, która niesie ze sobą nowe obowiązki. Szczególnie w obszarze certyfikacji i weryfikacji zgodności.
SAF w Polsce jako element operacyjnej transformacji lotnictwa
Lotnictwo międzynarodowe znajduje się w fazie przejścia. Od deklaratywnych celów klimatycznych – do realnej realizacji. Mechanizm CORSIA (Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation), ustanowiony przez ICAO, wraz z regulacjami Unii Europejskiej, w tym ReFuelEU Aviation, wyznacza kierunek redukcji emisji w lotnictwie międzynarodowym. W tym kontekście coraz większą rolę odgrywają paliwa o niższym śladzie węglowym, w szczególności zrównoważone paliwa lotnicze SAF.
Od 2025 roku w UE obowiązuje wymóg minimalnego udziału SAF w paliwach dostarczanych na lotniska. Zgodnie z unijną regulacją ReFuelEU Aviation, paliwa dostarczane na lotniska w UE muszą zawierać co najmniej 2 % udziału SAF. Oznacza to, że zrównoważone paliwa lotnicze stały się elementem regulacyjnie wymaganym w łańcuchu dostaw paliw lotniczych w UE. Regulacje wymusiły przejście od projektów pilotażowych do rzeczywistych dostaw i operacyjnego wykorzystania SAF w Polsce. Odnotowano pierwsze w Polsce tankowanie samolotu rejsowego paliwem SAF, co jest bezpośrednim dowodem, że SAF funkcjonuje w operacjach lotniczych, a nie tylko w planach, a ReFuelEU Aviation nakłada konkretne obowiązki na dostawców paliw na lotniska.
Od fizycznej dostępności do pełnej odpowiedzialności
Pojawienie się SAF w fizycznym obrocie operacyjnym zmienia sposób postrzegania tego paliwa. SAF trafia do infrastruktury lotniskowej i jest wykorzystywane w rzeczywistych operacjach lotniczych.
Każda partia paliwa musi być:
- jednoznacznie przypisana do konkretnego łańcucha dostaw,
- poparta wiarygodnymi danymi dotyczącymi redukcji emisji gazów cieplarnianych w całym cyklu życia,
- zgodna z uznanym systemem certyfikacji zrównoważonego rozwoju,
- możliwa do zweryfikowania przez niezależną stronę trzecią.
W praktyce oznacza to, że dostępność SAF automatycznie uruchamia wymóg pełnej transparentności i identyfikowalności.
Certyfikacja ISCC CORSIA jako fundament wiarygodności
Aby SAF mogło zostać uznane za paliwo zrównoważone w kontekście międzynarodowych mechanizmów redukcji emisji, musi spełniać kryteria określone w schematach certyfikacji uznanych przez ICAO, takich jak ISCC CORSIA.
System certyfikacji ISCC CORSIA obejmuje m.in.:
- potwierdzenie minimalnej redukcji emisji gazów cieplarnianych w cyklu życia paliwa,
- weryfikację pochodzenia surowców i ich zgodności – z kryteriami zrównoważonego rozwoju,
- ochronę terenów o wysokiej wartości przyrodniczej oraz zasobów węgla,
- wymagania społeczne, w tym poszanowanie praw pracowniczych,
- pełną identyfikowalność,
- prowadzenie bilansu masy na każdym etapie łańcucha dostaw.
Certyfikacja wymaga wdrożenia systemowych procedur, przygotowania organizacyjnego oraz regularnych audytów, które potwierdzają ciągłą zgodność z wymaganiami systemu.
Znaczenie operacyjne SAF w Polsce
Certyfikacja staje się warunkiem uczestnictwa w rynku paliw lotniczych. Oznacza to, że:
- linie lotnicze operujące z polskich lotnisk mogą uwzględniać SAF w rzeczywistych strategiach redukcji emisji,
- podmioty w łańcuchu dostaw paliw muszą przygotować się na audyty, raportowanie i weryfikację danych emisyjnych,
- rośnie znaczenie spójnych i wiarygodnych systemów certyfikacji.
SAF i CORSIA – kierunek na kolejne lata
Znaczenie certyfikowanych zrównoważonych paliw lotniczych będzie rosło. Paliwa SAF stały się realnym narzędziem operacyjnej dekarbonizacji lotnictwa. Organizacje, które już teraz przygotują swoje łańcuchy dostaw, systemy raportowania oraz procedury certyfikacyjne, będą w stanie nie tylko spełnić wymagania regulacyjne, lecz także stabilnie funkcjonować w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu rynkowym.
