Produkcja, magazynowanie, handel i eksport produktów rolnych wymagają zarówno kontroli jakości, jak i odpowiedniego dokumentowania pochodzenia surowców oraz spełniania wymagań odbiorców. W tym kontekście znaczenie mają międzynarodowe standardy certyfikacyjne. Wśród nich: GLOBALG.A.P. Jaką rolę programy certyfikacji odgrywają w łańcuchu dostaw i kiedy certyfikacja warta jest rozważenia?
Dla przedsiębiorstw działających w sektorze rolno-spożywczym jakość surowców stanowi jeden z podstawowych warunków prowadzenia działalności. W zależności od rodzaju produktu i jego przeznaczenia znaczenie mogą mieć parametry fizykochemiczne, stan fitosanitarny, warunki przechowywania, sposób transportu czy zgodność dostawy z wymaganiami kontrahenta. Handel produktami rolnymi wymaga jednak czegoś więcej niż potwierdzenia jakości konkretnej partii towaru. Odbiorcy mogą oczekiwać informacji o pochodzeniu produktów, sposobie ich wytwarzania, stosowanych praktykach rolniczych oraz systemach zarządzania bezpieczeństwem żywności. Dlatego obok kontroli jakości i inspekcji towarów istotną rolę odgrywają systemy certyfikacji. Pozwalają one niezależnie potwierdzić zgodność określonych procesów z wymaganiami przyjętych standardów.
GLOBALG.A.P. – standard dobrych praktyk rolniczych
GLOBALG.A.P. to międzynarodowy system certyfikacji dobrych praktyk rolniczych. Wykorzystywany jest do oceny zgodności produkcji z określonymi wymaganiami. Dotyczą one m.in. bezpieczeństwa żywności, ochrony środowiska, identyfikowalności i zarządzania gospodarstwem.
Jednym z jego podstawowych standardów jest Integrated Farm Assurance (IFA), obejmujący wybrane obszary produkcji rolniczej. W tym: produkcję owoców i warzyw. Certyfikacja pozwala producentom potwierdzić, że działalność objęta zakresem certyfikatu jest prowadzona zgodnie z wymaganiami standardu. Ma to szczególne znaczenie w relacjach z odbiorcami, którzy oczekują udokumentowanego stosowania dobrych praktyk rolniczych.
Identyfikowalność produktów – element handlu rolno-spożywczego
W łańcuchu dostaw produktów rolnych uczestniczy często wiele podmiotów. Są to producenci, grupy producenckie, firmy skupowe, magazyny, przedsiębiorstwa handlowe, eksporterzy i dystrybutorzy. Na poszczególnych etapach produkty mogą być przechowywane, sortowane, pakowane, łączone w partie handlowe lub przekazywane kolejnym odbiorcom. W takich warunkach szczególnego znaczenia nabiera identyfikowalność. Jest to możliwość odtworzenia pochodzenia produktu i jego przepływu przez kolejne etapy łańcucha dostaw.
Dla przedsiębiorstwa oznacza to konieczność odpowiedniego zarządzania informacjami dotyczącymi m.in. dostawców, partii towarów, dokumentów przyjęcia i wydania oraz odbiorców. Sprawny system identyfikowalności może wspierać zarządzanie ryzykiem, obsługę reklamacji i realizację wymagań handlowych.
GLOBALG.A.P. Chain of Custody – certyfikacja poza gospodarstwem
Certyfikacja produkcji pierwotnej to jeden z elementów systemu GLOBALG.A.P. Dla przedsiębiorstw uczestniczących w dalszych etapach obrotu certyfikowanymi produktami znaczenie może mieć również standard GLOBALG.A.P. Chain of Custody (CoC). Jego celem jest zapewnienie identyfikowalności i integralności produktów sprzedawanych jako pochodzące z certyfikowanych procesów produkcyjnych. Standard odnosi się m.in. do odpowiedniego dokumentowania pochodzenia produktów, weryfikacji dostawców, zarządzania partiami oraz zasad posługiwania się informacją o certyfikacji. Może być istotny dla przedsiębiorstw zajmujących się handlem, pakowaniem, magazynowaniem i dystrybucją produktów objętych systemem GLOBALG.A.P., o ile charakter ich działalności podlega wymaganiom CoC.
Kontrola jakości a certyfikacja – czym się różnią?
W działalności przedsiębiorstw rolno-spożywczych kontrola jakości i certyfikacja pełnią odmienne, ale uzupełniające się funkcje. Inspekcja określonej partii towaru może obejmować weryfikację ilości, pobranie próbek, ocenę stanu ładunku lub badanie wybranych parametrów jakościowych. Certyfikacja natomiast służy potwierdzeniu zgodności określonego produktu, procesu lub systemu z wymaganiami odpowiedniego standardu.
Przykładowo, wynik badania laboratoryjnego może dostarczyć informacji o parametrach konkretnej partii produktu rolnego, ale sam w sobie nie potwierdza, że gospodarstwo spełnia wymagania GLOBALG.A.P. Analogicznie certyfikat GLOBALG.A.P. nie zastępuje kontroli jakości i ilości poszczególnych dostaw. Z punktu widzenia producentów, handlowców i eksporterów oba rodzaje oceny mogą być istotne dla zarządzania jakością oraz budowania przejrzystych relacji z kontrahentami.
Eksport produktów rolnych a wymagania certyfikacyjne odbiorców
Przedsiębiorstwa prowadzące handel międzynarodowy muszą uwzględniać nie tylko przepisy obowiązujące na danym rynku, ale również wymagania handlowe konkretnych odbiorców. W sektorze świeżych owoców i warzyw jednym z rozpoznawalnych standardów jest GLOBALG.A.P. IFA. Na niektórych rynkach znaczenie mogą mieć także dodatkowe programy, takie jak QS, związany m.in. z niemieckim rynkiem żywności. W zależności od profilu działalności odbiorcy mogą oczekiwać również potwierdzenia zgodności z innymi standardami dotyczącymi bezpieczeństwa żywności, odpowiedzialnej produkcji lub zrównoważonego pozyskiwania surowców.
Dlatego przed rozpoczęciem współpracy z nowym kontrahentem warto ustalić:
- Jakich certyfikatów oczekuje odbiorca?
- Czy wymagania dotyczą producenta, czy również kolejnych uczestników łańcucha dostaw?
- Jakie produkty i procesy powinny zostać objęte certyfikacją?
- Czy wymagane są dodatkowe oceny dotyczące identyfikowalności lub praktyk społecznych?
- Jakie dokumenty i potwierdzenia zgodności będą potrzebne podczas realizacji dostaw?
Odpowiedzi na te pytania pomagają określić, jakie systemy certyfikacji mają zastosowanie do działalności danego przedsiębiorstwa.
Certyfikacja jako element zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw
Właściwie dobrany system certyfikacji może pomóc przedsiębiorstwu uporządkować dokumentację, potwierdzić zgodność z wymaganiami kontrahentów i zwiększyć przejrzystość procesów.
- Dla producentów rolnych może oznaczać potwierdzenie stosowania dobrych praktyk produkcyjnych.
- Dla grup producenckich i eksporterów – możliwość udokumentowania spełnienia określonych wymagań odbiorców.
- Dla przedsiębiorstw handlowych uczestniczących w obrocie certyfikowanymi produktami istotne może być zapewnienie odpowiedniej identyfikowalności.
Niezależnie od skali działalności warto traktować certyfikację nie tylko jako formalny wymóg, ale również jako element świadomego zarządzania ryzykiem i relacjami biznesowymi.
Certyfikacja GLOBALG.A.P. w Control Union Poland
Control Union Poland świadczy usługi certyfikacyjne dla sektora rolno-spożywczego, w tym w zakresie GLOBALG.A.P. Przedsiębiorstwa zainteresowane uzyskaniem lub odnowieniem certyfikatu mogą skontaktować się z jednostką certyfikującą w celu ustalenia zakresu certyfikacji, obowiązujących wymagań i przebiegu procesu. Jeśli Państwa firma produkuje, skupuje, magazynuje, sprzedaje lub eksportuje produkty rolne i otrzymuje od kontrahentów wymagania dotyczące certyfikacji, warto sprawdzić, które standardy znajdują zastosowanie do jej działalności.
Potrzebują Państwo certyfikacji GLOBALG.A.P. lub informacji o wymaganiach dotyczących certyfikowanych produktów w łańcuchu dostaw?
Prosimy o kontakt z Control Union Poland. Pomożemy Ci ustalić, jakie programy certyfikacyjne są dostępne dla Państwa rodzaju działalności oraz jak wygląda proces oceny zgodności.
